მეტფორმინი — პრეპარატი შაქრიანი დიაბეტი ტიპი 2-ის სამკურნალოდ
6 ივლ 2025

პრეპარატი მეტფორმინი სხვადასხვა ქვეყანაში იწარმოება და ტაბლეტების ფორმით არის წარმოდგენილი. აპკიანი გარსით დაფარულ თითოეულ ტაბლეტში აქტიური ნივთიერება მეტფორმინის ჰიდროქლორიდის შემცველობა განსხვავებულია. ამას პრეპარატის დასახელებიდანაც მარტივად მიხვდებით. მაგალითად, პსპ-ში ხელმისაწვდომია მეტფორმინი დენკი 500 მგ (შესაბამისად, მასში 500 მგ მეტფორმინის ჰიდროქლორიდი შედის). გარდა ამისა, აფთიაქების ქსელში შეგიძლიათ მოიკითხოთ მეტფორმინი 850 მგ და მეტფორმინი 1000 მგ.
მეტფორმინი 500 მგ-ისა და მეტფორმინი 1000 მგ-ის ერთ შეფუთვაში 30-30 ტაბლეტია. რაც შეეხება მეტფორმინი დენკი 850 მგ-ს, მის ერთ შეკვრაში 120 ტაბლეტია. აფთიაქებში პრეპარატი, ნებისმიერი დოზირებით, ექიმის რეცეპტის საფუძველზე გაიცემა.
მეტფორმინის გამოყენება რეკომენდებულია ტიპი 2 შაქრიანი დიაბეტის მქონე პაციენტებისთვის, განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, თუ პაციენტი ჭარბწონიანია და მხოლოდ დიეტისა და ფიზიკური აქტივობის მეშვეობით გლიკემიის ადეკვატური კონტროლი ვერ მიიღწევა.
მოზრდილებში პრეპარატი შეიძლება დაინიშნოს როგორც ერთკომპონენტიანი მკურნალობის სახით, ასევე სხვა პერორალურ ანტიდიაბეტურ საშუალებებთან ან ინსულინთან კომბინაციაში.
მეტფორმინი ასევე გამოიყენება 10 წელზე უფროსი ასაკის ბავშვებსა და მოზარდებში, როგორც მონოთერაპიის ფორმით, ასევე ინსულინთან ერთად.
კვლევების მიხედვით, ჭარბწონიან მოზრდილებში, რომლებსაც მეორე ტიპის დიაბეტი აქვთ, და რომელთაც დიეტის დაცვით არ მიუღიათ საკმარისი ეფექტი, მეტფორმინის გამოყენებამ პირველადი თერაპიის სახით დაავადების გართულებების რისკი შეამცირა.
იმ შემთხვევაში, თუ პრეპარატის გამოყენება იგეგმება მოზრდილ პაციენტებში, რომლებსაც თირკმლის ფუნქცია ნორმაში აქვთ (GFR ≥ 90 მლ/წთ):
თუ პაციენტი იღებს მეტფორმინი 1000 მგ ტაბლეტებს:
თუ საჭიროა სხვა პერორალური ანტიდიაბეტური პრეპარატიდან მეტფორმინზე გადასვლა, წინა მედიკამენტის მიღება უნდა შეწყდეს და დაიწყოს მეტფორმინის გამოყენება ზემოთ მოცემული სტანდარტული სქემით.
|
GFR (მლ/წთ) |
მაქსიმალური დღიური დოზა |
დამატებითი რეკომენდაციები |
|
60–89 |
3000 მგ |
განიხილება დოზის შემცირება თირკმლის ფუნქციის შესაბამისად. |
|
45–59 |
2000 მგ |
საჭიროა ლაქტოაციდოზის რისკის შეფასება. დაწყება რეკომენდებულია მაქსიმალური დოზის ნახევრით. |
|
30–44 |
1000 მგ |
მკურნალობა შეიძლება მხოლოდ სიფრთხილით და რეგულარული მონიტორინგით. |
|
<30 |
მეტფორმინი უკუნაჩვენებია |
მკურნალობა არ არის რეკომენდებული. |
თერაპიის დაწყებამდე და მკურნალობისას თვეში ერთხელ მაინც თირკმლის ფუნქციის შეფასებაა საჭირო, მაღალი რისკის ჯგუფში 3-6 თვეში ერთხელ.
რაც შეეხება ბავშვებსა და მოზარდებს (10 წლის ზემოთ):

მეტფორმინის მიღებამ შესაძლოა გარკვეული გვერდითი მოვლენები გამოიწვიოს. ისინი თავს განსაკუთრებით მკურნალობის დაწყებისას იჩენს. მნიშვნელოვანია იცოდეთ, რას უნდა ელოდოთ და როდის მიმართოთ ექიმს.
ძალიან ხშირი გვერდითი ეფექტებია:
კუჭ-ნაწლავის დარღვევები, მათ შორის გულისრევა, ღებინება, დიარეა, მუცლის ტკივილი და მადის დაკარგვა. როგორც აღვნიშნეთ, ეს სიმპტომები ძირითადად მკურნალობის დასაწყისში ჩნდება და უმეტეს შემთხვევაში თავისთავად ქრება.
პრევენციის მიზნით რეკომენდებულია მეტფორმინის მიღება ჭამის დროს (ან მის შემდეგ) დღეში 2 ან 3-ჯერ. ასევე, დოზის ნელ-ნელა გაზრდა.
ძალიან იშვიათი და საყურადღებო გვერდითი მოვლენები:
ლაქტოაციდოზი – იშვიათი, მაგრამ სერიოზული მეტაბოლური გართულებაა, რომელიც სწრაფ სამედიცინო ჩარევას საჭიროებს, რადგან დაგვიანებული მკურნალობა სიცოცხლისთვის სახიფათოა.
მისი განვითარების რისკი იზრდება თირკმლის ფუნქციის მკვეთრი გაუარესების, გულ-სასუნთქი სისტემის მძიმე დაავადებებისა და სეფსისის (გენერალიზებული ინფექციის) დროს.
ასეთ შემთხვევებში მეტფორმინი შეიძლება ორგანიზმში დაგროვდეს, რაც ლაქტოაციდოზის განვითარების ალბათობას ზრდის.
ვიტამინი B12-ის შეწოვის დაქვეითება - ეს შესაძლოა მეტფორმინის ხანგრძლივმა გამოყენებამ გამოიწვიოს. ამის გათვალისწინება მნიშვნელოვანია, განსაკუთრებით მაშინ, როცა პაციენტს მეგალობლასტური ანემიის ნიშნები აღენიშნება.
ასევე, ძალიან იშვიათად შეიძლება გამოვლინდეს ღვიძლის ფუნქციის დარღვევები, როგორიცაა ანალიზების ცვლილება ან ჰეპატიტი. ასეთ შემთხვევებში მდგომარეობა, როგორც წესი, მეტფორმინის მიღების შეწყვეტის შემდეგ უმჯობესდება.
კანისა და კანქვეშა ქსოვილის მხრივ იშვიათად აღინიშნება ალერგიული რეაქციები, როგორიცაა კანის სიწითლე (ერითემა), ქავილი ან ჭინჭრის ციება.
6 ივლ 2025