
ვირუსული ინფექციების, ალერგიული რეაქციებისა თუ სინუსიტის ერთ-ერთი ყველაზე შემაწუხებელი სიმპტომი გაჭედილი ცხვირია, რომლის შესამსუბუქებლადაც ბაზარზე მრავალი საშუალებაა ხელმისაწვდომი. თუმცა ყველა მათგანი ერთნაირად ეფექტიანი და უსაფრთხო არ არის. სწორედ ამიტომ ქვემოთ მათ შორის ერთ-ერთ ყველაზე გამორჩეულ საშუალებას – რინოტაისს გაგაცნობთ.
როგორია რინოტაისის მოქმედების მექანიზმი
რინოტაისის აქტიური მოქმედი ნივთიერება ქსილომეტაზოლინია. ის პირდაპირ მოქმედებს ალფა-ადრენორეცეპტორებზე, რომლებიც ცხვირის ლორწოვანი გარსის სისხლძარღვების კედლებზე მდებარეობს. ამ რეცეპტორების სტიმულაცია იწვევს შემდეგ პროცესებს:
- სისხლძარღვების შევიწროებას – ქსილომეტაზოლინის მოქმედების შედეგად ცხვირის ლორწოვანი გარსის სისხლძარღვები იკუმშება. ეს იწვევს სისხლის ნაკადის შემცირებას, რაც თავის მხრივ ამცირებს შეშუპებას.
- ცხვირის არხების გამტარობის აღდგენას – შეშუპების ჩაცხრომის შედეგად ცხვირის არხები ფართოვდება, რაც იძლევა თავისუფალი სუნთქვის შესაძლებლობას.
- სუნთქვის შემსუბუქებას– პაციენტი მალევე გრძნობს, რომ სუნთქვა ხდება უფრო ადვილი, თავისუფალი და შეუფერხებელი. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ღამით, ძილის დროს.
ქსილომეტაზოლინის მოქმედება გამოყენებიდან სულ რამდენიმე წუთში იწყება, მოქმედების ხანგრძლივობა კი საშუალოდ 10 საათია. ამიტომ დღე-ღამეში სპრეის მხოლოდ 2-3-ჯერ მოხმარებაც საკმარისია.
აღსანიშნავია, რომ პრეპარატს არ გააჩნია ანტიბაქტერიული ან ანტივირუსული მოქმედება – მისი მთავარი მიზანი სუნთქვის გაუმჯობესება და ცხვირის ლორწოვანი გარსის დროებით დამშვიდებაა.
როდის იყენებენ რინოტაისს?
რინოტაისი რეკომენდებულია შემდეგი მდგომარეობების დროს:
- სინუსიტი (ცხვირის დანამატი წიაღების ანთება);
- რინოსკოპიის წინ (ცხვირის გასინჯვის პროცედურა).

უკუჩვენებები – ვისთვის არ არის რეკომენდებული რინოტაისის სპრეი?
არსებობს რიგი სამედიცინო მდგომარეობები, რომელთა დროსაც პრეპარატის გამოყენება შეიძლება საზიანო აღმოჩნდეს, ესენია:
- მომატებული მგრძნობელობა ქსილომეტაზოლინის ან პრეპარატის სხვა კომპონენტების მიმართ – ალერგიული რეაქციის განვითარების რისკის გამო.
- არტერიული ჰიპერტენზია (მაღალი წნევა) – ალფა-ადრენომიმეტურმა მოქმედებამ შეიძლება გაზარდოს არტერიული წნევა.
- ტაქიკარდია – პრეპარატმა შესაძლოა გამოიწვიოს გულის რიტმის აჩქარება, რაც განსაკუთრებით საშიშია ამ მდგომარეობის მქონე ადამიანებისთვის.
- გამოხატული ათეროსკლეროზი – სისხლძარღვთა შევიწროება, რომელსაც რინოტაისი იწვევს, ამ პათოლოგიის ფონზე ზრდის გართულებების რისკს.
- გლაუკომა – თვალის შიდა წნევის მომატება, რომელიც პრეპარატის გავლენით შეიძლება გამწვავდეს.
- ატროფიული რინიტი – ლორწოვანის დაზიანება, რომლის დროსაც დეკონგესტანტების გამოყენება საზიანოა.
- ჰიპერთირეოზი – ფარისებრი ჯირკვლის ჰორმონების ჭარბი სეკრეციის ფონზე პრეპარატის სტიმულაციურმა მოქმედებამ შეიძლება კიდევ უფრო გაამწვავოს სიმპტომები.
- ორსულობა და ლაქტაციის პერიოდი – ქსილომეტაზოლინმა შეიძლება მოახდინოს ზეგავლენა ნაყოფზე ან ახალშობილზე.
- 6 წლამდე ასაკის ბავშვები – ბავშვთა ასაკში ლორწოვანი გარსი უფრო მგრძნობიარეა, რაც ზრდის გვერდითი ეფექტების განვითარების ალბათობას.
გამოყენების წესი და დოზირება
მოზრდილებსა და 6 წლის ზემოთ ასაკის ბავშვებში დასაშვებია 1 შესხურება თითოეულ ნესტოში დღეში 3-4-ჯერ. არ გამოიყენოთ სპრეი უფრო ხშირად ექიმის დანიშნულების გარეშე, რადგან ქსილომეტაზოლინის სიჭარბემ შეიძლება გამოიწვიოს ლორწოვანის გაღიზიანება.