აირჩიეთ ქალაქი აირჩიეთ ქალაქი

ამოქსაცილინი — ფართო სპექტრის ანტიბიოტიკი ინფექციური დაავადებების წინააღმდეგ

უკან

ამოქსაცილინი — ფართო სპექტრის ანტიბიოტიკი ინფექციური დაავადებების წინააღმდეგ

10 ივნ 2025

ამოქსაცილინი ფასი პსპ-ში

ამოქსაცილინი (საერთაშორისო არაპატენტირებული დასახელება: ამოქსიცილინი) ნახევრადსინთეზური პენიცილინის ჯგუფის ანტიბიოტიკია, რომელიც მრავალი ინფექციური და ანთებითი პროცესის სამკურნალოდ გამოიყენება. ის კაფსულის ფორმითაა დამზადებული და ორ დოზაშია წარმოდგენილი: ამოქსაცილინი 250 მგ. და ამოქსაცილინი 500 მგ.

პრეპარატი ყვითელი ფერის, მყარი, გაუმჭვირვალე ჟელატინის კაფსულების სახისაა, რომელთა შიგთავსი თეთრიდან კრემისფერ ფერში მერყეობს. კაფსულის შიგთავსი 250 მგ ან 500 მგ. ამოქსიცილინის ტრიჰიდრატს მოიცავს. დამხმარე ნივთიერებებს შორისაა მაგნიუმის სტეარატი და მიკროკრისტალური ცელულოზა, ხოლო გარსი ჟელატინისა და უსაფრთხო საკვები საღებავებისგან შედგება, მათ შორის ტიტანის დიოქსიდისა (E171) და რკინის ყვითელი ოქსიდისგან(E172).

რა შემთხვევებში გამოიყენება ამოქსაცილინი 

ამოქსაცილინი სხვადასხვა ორგანოსა და სისტემის ინფექციურ-ანთებითი დაავადებების სამკურნალოდ ფართოდ გამოიყენება. პრეპარატი განსაკუთრებით ეფექტიანია შემდეგი მდგომარეობების დროს:

  • ზედა და ქვედა სასუნთქი გზების ინფექციები — ამოქსაცილინი წარმატებით გამოიყენება ზედა სასუნთქი გზებისა და ლორ-ორგანოების დაავადებებისას, როგორიცაა რინიტი, სინუსიტი, ფარინგიტი, ტონზილიტი და მწვავე შუა ოტიტი. ქვედა სასუნთქი გზების ინფექციებისას პრეპარატი ინიშნება მწვავე ან ქრონიკული ბრონქიტის, პნევმონიის, ფილტვის აბსცესების და ყივანახველას საწყის სტადიებში;
  • შარდ-სასქესო სისტემის ინფექციები — ამოქსაცილინი ასევე ეფექტიანია შარდ-სასქესო სისტემის ინფექციებისას, მათ შორის მწვავე და ქრონიკული პიელონეფრიტის, პიელიტის, პროსტატიტის, ეპიდიდიმიტის, ცისტიტის, ურეთრიტის და ორსულთა უსიმპტომო ბაქტერიურიის შემთხვევაში. იგი გონორეის სამკურნალოდაც გამოიყენება;
  • გინეკოლოგიური და კანის ინფექციები — ამოქსაცილინის სამიზნე სპექტრშია სეპტიკური აბორტი, ადნექსიტი და ენდომეტრიტი. გარდა ამისა, პრეპარატი შედეგიანია კანისა და რბილი ქსოვილების ინფექციების დროს. მაგალითად, ასეთია: წითელი ქარი, იმპეტიგო და მეორადად ინფიცირებული დერმატოზები;
  • სხვა ინფექციური დაავადებები — ამოქსაცილინი გამოიყენება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის ინფექციების, მათ შორის მუცლის ტიფის, პარატიფის (განსაკუთრებით სეპტიცემიით გართულებული ფორმების), შიგელოზის, სალმონელმტარებლობის, ქოლანგიტისა და ქოლეცისტიტის დროს. იგი ინიშნება ლეპტოსპიროზის, ლისტერიოზის, ინფექციური ენდოკარდიტის, ბაქტერიული მენინგიტისა და სეფტიცემიის შემთხვევაშიც.

ამოქსაცილინი განსაკუთრებული სარგებლიანობით გამოირჩევა ქირურგიული ჩარევებისას პრევენციული მიზნებითაც, მაგალითად, პირის ღრუს ოპერაციებამდე. ენდოკარდიტის პრევენციისა და მკურნალობისას ის ხშირად ინიშნება სხვა ანტიბიოტიკებთან კომბინაციაში, რაც თერაპიის შედეგებს აუმჯობესებს.

 

ამოქსაცილინი 125გ და ამოქსიცილინი 250გ

როგორია პრეპარატის რეკომენდებული დოზირება 

ამოქსაცილინი პერორალურად მიიღება, რაც შესაძლებელია როგორც კვებამდე, ასევე შემდეგ. უკეთესი აბსორბციისთვის რეკომენდებულია სითხის დიდი რაოდენობით დაყოლება.

ამოქსაცილინის დოზა და მიღების რეჟიმი ინდივიდუალურად ირჩევა, რაც ინფექციის ლოკალიზაციაზე, მისი მიმდინარეობის სიმძიმეზე, გამომწვევი მიკროორგანიზმის მგრძნობელობაზე, ასევე პაციენტის ასაკსა და ზოგად ჯანმრთელობაზეა დამოკიდებული. ჩვეულებრივ, პრეპარატის სადღეღამისო დოზა ორ, ზოგჯერ სამ ან ოთხ მიღებაზე ნაწილდება.

ბავშვებში დოზირება სხეულის მასაზე (მგ/კგ) ანგარიშდება, მაგრამ მაქსიმალური დღიური დოზა არ უნდა აჭარბებდეს იმ რაოდენობას, რაც მოზრდილებისთვისაა ნებადართული.

საშუალო დოზები ასაკობრივი ჯგუფების მიხედვით შემდეგნაირად ნაწილდება:

  • ბავშვები: 30-60 მგ/კგ/დღეში;
  • მოზარდები და მოზრდილები: 1500-2000 მგ/დღეში.

მოზრდილებში ჩვეულებრივი დოზაა ამოქსაცილინი 1000მგ. დღეში ორჯერ (ორმაგი დოზით, დილით და საღამოს).

ამოქსაცილინის საბავშვო დოზები:

  • 1 წლამდე: 125 მგ. დღეში 2-ჯერ;
  • 1-6 წელი: 250 მგ. დღეში 2-ჯერ;
  • 6-10 წელი: 375 მგ. დღეში 2-ჯერ;
  • 10-14 წელი: 500 მგ. დღეში 2-ჯერ.

ასევე:

  • მოზარდები: 750 მგ. დღეში 2-ჯერ;
  • მოზრდილები: 1000 მგ. დღეში 2-ჯერ.

10 წლამდე ბავშვებში რეკომენდებულია ამოქსაცილინის მიღება სუსპენზიის ფორმით, რაც გადაყლაპვას აადვილებს (ამოქსაცილინი სიროფის სახით არაა ხელმისაწვდომი). განსაკუთრებით რთულ შემთხვევებში დოზები იზრდება:

  • ბავშვებში: 100 მგ/კგ/დღეში;
  • მოზრდილებში:  6000 მგ-მდე.

სპეციფიური კლინიკური შემთხვევების დროს დოზირება განსხვავდება:

  • ლეპტოსპიროზი: მოზრდილებს ენიშნებათ 500-750 მგ დღეში 4-ჯერ, მკურნალობა გრძელდება 6-12 დღე;
  • ქრონიკული სალმონელმტარებლობა: 1500-2000 მგ დღეში 3-ჯერ 2-დან 4 კვირამდე;
  • ენდოკარდიტის პროფილაქტიკა კბილების ექსტრაქციისას: პროცედურამდე 1 საათით ადრე ინიშნება 3000-4000 მგ; ასევე,  საჭიროების შემთხვევაში დამატებითი დოზა 8-9 სთ-ის შემდეგ. ბავშვებში დოზა იზრდება ასაკისა და წონის შესაბამისად, მაგრამ სტანდარტულად  ორჯერ ნაკლებია, ვიდრე მოზრდილებში.

მნიშვნელოვანია, რომ მკურნალობა არ შეწყდეს სიმპტომების გაქრობისთანავე. მკურნალობის გაგრძელება რეკომენდებულია მინიმუმ 2-5 დღით კლინიკური გაუმჯობესების შემდეგ, ხოლო სტრეპტოკოკული ინფექციების შემთხვევაში მკურნალობა 10-დღიანზე ნაკლები (ჯანმოს რეკომენდაციით) არ უნდა იყოს.

თირკმლის ფუნქციის დაქვეითებისას დოზირების კორექცია აუცილებელია. თუ კრეატინინის კლირენსი 15-40 მლ/წთ ფარგლებშია, რეკომენდებულია მიღებებს შორის ინტერვალის გაზრდა 12 საათამდე. ანურიის დროს მაქსიმალური დღიური დოზა 2000 მგ-ს არ უნდა აღემატებოდეს. საშარდე გზების ინფექციების მკურნალობისას დოზირების ცვლილება არ არის საჭირო.

 

გოგონა წევს და ამოსაქცილინი სჭირდება

 

ამოქსაცილინის ანოტაცია — როგორ მოქმედებს პრეპარატი 

ამოქსაცილინი გრამდადებით და გრამუარყოფით მიკროორგანიზმებზე მოქმედებს. მისი მექანიზმი ბაქტერიული უჯრედის კედლის სინთეზის ჩახშობას ეფუძნება, რაც მიკროორგანიზმების სიკვდილს იწვევს.

პრეპარატი აქტიურია ისეთი ბაქტერიების მიმართ, როგორებიცაა სტრეპტოკოკები, სტაფილოკოკი (პენიცილინაზანეგატიური), ნაწლავის ჩხირი, სალმონელა, შიგელა, ჰემოფილური ჩხირი და სხვა. მას სუსტი მოქმედება აქვს ბაქტერიებზე, რომლებიც ბეტა-ლაქტამაზას გამოიმუშავებენ, ამიტომ ხშირად ის ბეტა-ლაქტამაზას ინჰიბიტორებთან კომბინირდება.

პერორალურად მიღების შემდეგ ამოქსაცილინი სწრაფად და თითქმის სრულად შეიწოვება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის მიერ. ბიოშეღწევადობა დაახლოებით 95%-ს შეადგენს და საკვების მიღება მის შეწოვაზე მნიშვნელოვან ზეგავლენას არ ახდენს.

მაქსიმალური კონცენტრაცია პლაზმაში 1-2 საათში მიიღწევა. იგი ფართოდ ნაწილდება ქსოვილებში და ბიოლოგიურ სითხეებში: ფილტვებში, საშარდე სისტემაში, ნერწყვში, ცხვირ-ხახის ლორწოვანში, ნაღველში, შუა ყურის ექსუდატში და პერიტონეალურ სითხეში. გადალახავს პლაცენტარულ ბარიერს და მცირე რაოდენობით გადადის დედის რძეში.

ამოქსაცილინი ნაწილობრივ მეტაბოლიზდება ღვიძლში და ძირითადად თირკმელებით გამოიყოფა, ტუბულური სეკრეციის გზით. ნახევარდაშლის პერიოდი საშუალოდ 1–1.5 საათია. თირკმლის უკმარისობის დროს მისი ელიმინაცია ნელდება, რის გამოც, შესაძლოა, დოზის კორექცია გახდეს საჭირო.

როგორია ამოქსაცილინის გვერდითი მოვლენები 

როგორც ნებისმიერმა ანტიბაქტერიულმა პრეპარატმა, ამოქსაცილინმაც შეიძლება, ზოგ შემთხვევაში არასასურველი ეფექტები გამოიწვიოს. 

მაგალითად, ზოგჯერ თავს იჩენს ალერგიული რეაქციები: ქავილი, ჭინჭრის ციება, კანის სიწითლე, ერითემა, ანგიონევროზული შეშუპება, რინიტი და კონიუნქტივიტი. იშვიათად აღინიშნება ცხელება, სახსრების ტკივილი (ართრალგია), ეოზინოფილია და კანის მძიმე დაზიანებები, როგორიცაა სტივენს-ჯონსონის სინდრომი. ერთეულ შემთხვევებში შესაძლებელია ანაფილაქსიური შოკის განვითარება.

საჭმლის მომნელებელი სისტემის მხრივ, მომხმარებლებს, შესაძლოა, გამოუვლინდეთ დისბაქტერიოზი, გემოს ცვლილება, გულისრევა, ღებინება, დიარეა, სტომატიტი, გლოსიტი ან ღვიძლის ფუნქციის დარღვევა. ზოგჯერ ფიქსირდება ღვიძლის ფერმენტების (ტრანსამინაზების) დონის მომატება ან ფსევდომემბრანული ენტეროკოლიტიც.

ნერვული სისტემის მხრივ, შესაძლებელია აგზნება, შფოთვა, უძილობა, ატაქსია, დეპრესია, ქცევის ცვლილება, თავის ტკივილი, თავბრუსხვევა და იშვიათად — კრუნჩხვითი რეაქციები. ლაბორატორიული კვლევების დროს ზოგჯერ ფიქსირდება სისხლის თეთრი უჯრედების დონის დაქვეითება (ლეიკოპენია, ნეიტროპენია), ანემია ან თრომბოციტოპენია.

სხვა შესაძლო გვერდითი ეფექტებია ტაქიკარდია, სუნთქვის გაძნელება, ინტერსტიციული ნეფრიტი, საშოს კანდიდოზი ან სუპერინფექცია, რაც განსაკუთრებით სუსტი იმუნური სისტემის მქონე პაციენტებში აღინიშნება.

თუ გამოვლინდა ისეთი გვერდითი რეაქცია, რომელიც პრეპარატის ანოტაციაში არ არის მითითებული, აუცილებლად უნდა მიმართოთ მკურნალ ექიმს.

 

ამოქსაცილინი მიღების წესები, ანოტაცია და უკუჩვენებები

ამოქსაცილინის უკუჩვენებები — რა უნდა ვიცოდეთ 

პრეპარატი უკუნაჩვენებია პირებში, რომლებიც ამჩნევენ ალერგიულ რეაქციებს პენიცილინის, ცეფალოსპორინების ან კარბაპენემების ჯგუფის პრეპარატებზე. განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო ალერგიული დიათეზის, ბრონქული ასთმის, პოლინოზის, ინფექციური მონონუკლეოზისა და ლიმფოლეიკოზის დროს.

ასევე, პრეპარატის მიღება არ არის რეკომენდებული იმ პირებში, ვისაც ღვიძლის უკმარისობა აღენიშნება ან ანამნეზში კუჭ-ნაწლავის დაავადებები ჰქონდათ, განსაკუთრებით — ანტიბიოტიკებით გამოწვეული კოლიტი. იმ შემთხვევაში, თუ პაციენტი ხშირი ღებინებით ან დიარეით მიმდინარე კუჭ-ნაწლავის ინფექციებით იტანჯება, ამოქსაცილინის პერორალური ფორმის მიღება არაეფექტიანი შეიძლება იყოს და საჭიროა ალტერნატიული თერაპიის შერჩევა.

სხვა პრეპარატებთან ურთიერთქმედება 

თირკმლის უკმარისობის, სისხლდენების ან შესაბამისი ანამნეზის შემთხვევაში საჭიროა, პრეპარატი სიფრთხილით გამოიყენოთ.

ამოქსაცილინი ესტროგენშემცველი კონტრაცეპტივების ეფექტიან მოქმედებას უშლის ხელ, ამიტომ რეკომენდებულია დამატებითი პრევენციული მეთოდების გამოყენება. ანტაციდები, გლუკოზამინი, საფაღარათოები და საკვები პრეპარატის შეწოვას ანელებს, ხოლო ასკორბინის მჟავა ამ პროცესს აძლიერებს.

ბაქტერიციდული ანტიბიოტიკები, როგორიცაა ცეფალოსპორინები, ვანკომიცინი და ამინოგლიკოზიდები, ამოქსაცილინთან სინერგიზმს ავლენს, რაც თერაპიულ ეფექტს ზრდის. ბაქტერიოსტატული პრეპარატები კი, როგორიცაა მაკროლიდები ან ტეტრაციკლინები, ანტაგონიზმით ხასიათდება და, შესაძლოა, ამოქსაცილინის მოქმედება დაასუსტოს.

ასევე უნდა აღინიშნოს, რომ ამოქსაცილინი არაპირდაპირი ანტიკოაგულანტების ეფექტიანობას ზრდის და მეტოტრექსატის კლირენსს ამცირებს, რაც მას უფრო ტოქსიკურ ხდის. პრობენეციდი, დიურეტიკები და ანთების საწინააღმდეგო ზოგიერთი პრეპარატი ამოქსაცილინის გამოყოფას ამცირებს და სისხლში მისი კონცენტრაციის მომატებას იწვევს. შეიძლება დაფიქსირდეს ცრუდადებითი პასუხები სისხლში შაქრის ანალიზსა და ურობილინოგენის განსაზღვრაზეც.

რა განსაკუთრებული მითითებები უნდა გავითვალისწინოთ ამოქსაცილინის მიღებამდე თუ მიღებისას

მედიკამენტი სიფრთხილით ინიშნება პაციენტებში, რომლებიც ალერგიული რეაქციებისკენ არიან მიდრეკილნი. ალერგიის ნიშნების შემთხვევაში საჭიროა პრეპარატის დაუყოვნებელი შეწყვეტა და შესაბამისი მკურნალობა, მაგალითად, ანტიჰისტამინური საშუალებების, გლუკოკორტიკოიდებისა და ნორადრენალინის გამოყენება. მაკულოპაპულოზური გამონაყარის დროს მკურნალობა მხოლოდ სიცოცხლისთვის საშიშ შემთხვევებში გრძელდება, მკაცრი კონტროლის ქვეშ.

პენიცილინებისადმი მგრძნობელობის შემთხვევაში შესაძლებელია ჯვარედინი ალერგიული რეაქციები ცეფალოსპორინებთან. მკურნალობისას მნიშვნელოვანია სითხის საკმარისი მიღება და დიურეზის შენარჩუნება. მაღალი დოზით თერაპიისას ღვიძლისა და თირკმლის ფუნქციის, ასევე სისხლის ანალიზების კონტროლია რეკომენდებული.

შესაძლებელია რეზისტენტული მიკროორგანიზმებისა და სოკოს ჭარბი ზრდა, რის შემთხვევაშიც დამატებითი მკურნალობა ინიშნება. გამწვავებული დიარეისას უნდა გამოირიცხოს ფსევდომემბრანული კოლიტი, რაც პრეპარატის შეწყვეტასა და სპეციფიკურ თერაპიას (მაგ., პერორალური ვანკომიცინი) საჭიროებს. უკუნაჩვენებია მედიკამენტები, რომლებიც ნაწლავების პერისტალტიკას ამცირებს.

ბაქტერიემიისას შეიძლება იარიშ-ჰერქსჰაიმერის რეაქცია განვითარდეს. გონორეის მკურნალობის დაწყებისას საჭიროა გამოკვლევა ათაშანგის შესაძლო თანმხლები დაზიანებების გამოსარიცხად, ასევე დინამიკური სეროლოგიური მონიტორინგი.

ამოქსაცილინი პერორალური კონტრაცეპტივების ეფექტიანობას ამცირებს, ამიტომ დამატებითი დაცვაა საჭირო. არ არსებობს მონაცემი, რომ პრეპარატი ავტოტრანსპორტის ან მექანიზმების მართვის უნარზე ზემოქმედებს.

ორსულობის პერიოდში ამოქსაცილინის გამოყენება დაშვებულია იმ შემთხვევაში, როდესაც მკურნალობის სარგებელი დედისათვის აშკარად აჭარბებს ნაყოფზე შესაძლო უარყოფითი გავლენის რისკს. მიუხედავად იმისა, რომ პენიცილინის ჯგუფის ანტიბიოტიკებს ზოგადად უსაფრთხოების მაღალი პროფილი აქვს, ორსულობის დროს მათი მიღება მაინც მკაცრ სამედიცინო კონტროლს მაინც მოითხოვს. 

რაც შეეხება ძუძუთი კვების პერიოდს, პრეპარატის აქტიური ნივთიერებები დედის რძეში გადადის და, შესაძლოა, ჩვილზე უარყოფითად იმოქმედოს. თუ პატარას დიარეა ან სხვა საეჭვო სიმპტომი განუვითარდება, მედიკამენტის მიღება უნდა შეწყდეს.

ამოქსაცილინი ტაბლეტის სახით არ იწარმოება. ამის მიუხედავად, ხელმისაწვდომია მსგავსი შემცველობის, თუმცა სხვა დასახელების ანტიბიოტიკი, რომელსაც ამოქსიკლავი ეწოდება. ამ აბებში ამოქსაცილინი 1000 მგ. დოზითაა.  



10 ივნ 2025